Bạch chỉ là cây gì?

Bạch chỉ là một loài cây thuộc họ Hoa tán Apiaceae thường được tìm thấy mọc ở những bìa rừng, các đồng cỏ, ven suối hay thung lũng. Độ cao thích hợp để loài cây này sinh sống thường là khoảng 500-1000m so với mực nước biển.
Trên thế giới, cây bạch chỉ hầu như chỉ phân bố tại khu vực phía Đông Bắc của châu Á bao gồm các nước Triều Tiên, Nhật Bản, khu vực Đông Siberi, vùng Đông Bắc của Trung Quốc. Tại Việt Nam cũng có loài cây này nhưng chỉ có tại một số tỉnh miền Bắc như: Lào Cai, Vĩnh Phúc, Hưng Yên, Hải Dương…
Cây bạch chỉ tên khoa học là Angelica Dahurica. Tùy theo địa phương, vùng miền mà cây thuốc này còn được gọi với một số cái tên khác như: chỉ hương, vân nam ngưu, xuyên bạch chỉ, an bạch chỉ, bách chiểu, hàng bạch chỉ…
Bạch chỉ là loài cây sống lâu năm, thân thảo với đường kính 2-3cm, chiều cao 1-1,5m. Vỏ ngoài thân nhăn, có màu xanh lục hơi tía hoặc màu tím hơi hồng, bên trong thân rỗng. Phần trên của thân thường có lông tơ ngắn. (lá bạch chỉ)
Rễ bạch chỉ có hình trụ, vỏ ngoài màu nâu nhạt hoặc màu vàng. Phần đầu của rễ hơi vuông và thu nhỏ dần về phía dưới.
Lá bạch chỉ xẻ lông chim, hai bên mép lá có răng cưa. Cuống lá khá dài phát triển thành bẹ ôm lấy thân cây. Mặt trên của lá có phủ một lớp lông tơ mềm theo đường gân lá.
Hoa bạch chỉ có màu trắng, thường mọc thành cụm tán kép ở đầu cành, đôi khi mọc ở kẽ lá. Quả bạch chỉ là loại quả bế đôi dẹt, hình bầu dục, có quả hơi tròn, chiều dài mỗi quả khoảng 4-7mm.

Bạch chỉ dược liệu, bạch chỉ bột

Rễ bạch chỉ là bộ phận chính được dùng làm dược liệu. Vào mùa thu, khi lá cây úa vàng, người ta thường đào cả cây bạch chỉ lên rồi cắt lấy phần rễ.
Rễ bạch chỉ được rửa sạch đất cát và bụi bẩn, để ráo nước rồ cắt khúc, cho vào vại có vôi rồi đậy kín lại. Sau khoảng 1 tuần thì lấy ra phơi khô, có thể cạo bỏ lớp vỏ mỏng ở bên ngoài rễ.
Bạch chỉ dược liệu khô thường được dùng bằng cách sắc lấy nước uống. Dược liệu này cũng thường được nghiền ra thành bột để sử dụng trực tiếp hoặc chế thành viên.
Bạch chỉ bột có màu trắng hoặc trắng ngà, khá mịn, ngửi có mùi thơm hắc đặc trưng, khi nếm thử sẽ thấy vị đắng.

Tác dụng của bạch chỉ

Bạch chỉ là một vị thuốc trong đông y thường được sử dụng để trị cảm mạo phong hàn, nhức đầu vùng trán, đau xương lông mày, ngạt mũi, chảy nước mũi do viêm xoang, đau răng, mụn nhọt sưng tấy, vết thương có mủ, ngứa ớ các bộ phận trong người, cơ thể đau do phong thấp… Vị thuốc này có vị cay tính ấm, tác dụng tán hàn, giải biểu, khư phong, táo thấp, chỉ thống, giải độc… nên sử dụng rất hiệu quả cho các trường hợp kể trên.
Theo y học hiện đại, trong thành phần của bạch chỉ có nhiều loại tinh dầu và dẫn chất Curamin. Sử dụng bạch chỉ sẽ có một số tác dụng dược lý sau đây:
Tác dụng chống viêm giảm đau.
Tác dụng kích thích trung khu thần kinh, làm tăng huyết áp.
Tác dụng ức chế sự phát triển của nhiều loại vi khuẩn gây bệnh.

Cao bạch chỉ, cao khô bạch chỉ

Từ rễ bạch chỉ tươi hoặc bạch chỉ dược liệu khô, chúng ta có thể chế biến bằng cách nấu cao để tạo thành cao bạch chỉ. Cao bạch chỉ có thể có dạng lỏng, dạng đặc hoặc dạng bột khô tùy thuộc vào cách chế biến để loại bỏ bớt hàm lượng nước bên trong cao.
Cao khô bạch chỉ là chế phẩm cao dạng bột khô với độ ẩm thấp, dưới 5%. Đây là loại cao bạch chỉ được sử dụng phổ biến nhất do có thể dễ dàng ứng dụng trong các sản phẩm sức khỏe cũng như dễ dàng bảo quản được lâu.
Để sản xuất ra cao khô bạch chỉ thì ngoài giai đoạn nấu cao thu thấy dịch cao lỏng bạch chỉ thì còn cần phải có thêm giai đoạn cô đặc và đặc biệt là giai đoạn phun sấy. Giai đoạn phun sấy sẽ giúp tạo ra cao bạch chỉ ở dạng bột khô với hàm lượng nước ở mức rất thấp.
Cao khô bạch chỉ có hàm lượng hoạt chất và hiệu quả mang lại cao hơn nhiều so với dược liệu thông thường. Hơn nữa cao khô bạch chỉ có độ an toàn cao nên có thể dùng trực tiếp hoặc làm nguyên liệu để sản xuất các sản phẩm dược phẩm, thực phẩm bảo vệ sức khỏe.

Mua bán nguyên liệu cao khô bạch chỉ ở đâu tốt nhất?

Hiện nay, tình trạng mua bán các loại thuốc đông y, cao dược liệu không rõ nguồn gốc, chất lượng kém vẫn đang diễn ra tràn lan tại thị trường Việt Nam. Chính vì vậy mà việc lựa chọn các địa chỉ uy tín để mua cao dược liệu đang trở thành vấn đề quan trọng và vô cùng cấp thiết.
Cao khô bạch chỉ là nguyên liệu mà bạn có thể mua được ở một số cửa hàng thuốc đông dược, phòng khám đông y hay công ty chuyên về dược liệu… Tuy nhiên để đảm bảo chất lượng tốt nhất, người tiêu dùng nên lựa chọn những địa chỉ có uy tín, có giấy phép hoạt động do nhà nước quy định.
Một trong những đơn vị cung cấp cao khô bạch chỉ nói riêng và các loại cao dược liệu nói chung uy tín nhất hiện nay là Biogreen. Lựa chọn các sản phẩm được cung cấp bởi Biogreen bạn sẽ hoàn toàn yên tâm về nguồn gốc xuất xứ và tiêu chuẩn chất lượng được đảm bảo ở mức cao nhất.

Bài viết khác cùng Box :